W 2026 r. obowiązującym aktem prawnym jest rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17.12.2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. z 2024 r. poz. 1902). Weszło ono w życie 1 stycznia 2025 r. i obowiązuje aż do 31 grudnia 2027 r.
Kasa fiskalna w 2026 r. – kto może korzystać ze zwolnienia?
Zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy o VAT, sprzedaż dokonywana na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych powinna być dokumentowana paragonami z kas fiskalnych. Obecnie obok paragonów papierowych funkcjonują też paragony elektroniczne, które mają taką samą moc prawną jak tradycyjne dokumenty.
Rozporządzenie w sprawie zwolnień z kas obowiązujące w 2026 r. określa możliwość prowadzenia sprzedaży bez kasy fiskalnej dla niektórych grup podatników oraz niektórych czynności.
Zwolnienie z kasy fiskalnej w 2026 r. – podmiotowe
Kasa fiskalna w 2026 r. nie jest obowiązkowa dla podatników, których obrót netto ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych w poprzednim roku nie przekroczył 20.000 zł.
Przedsiębiorcy rozpoczynający tę sprzedaż w trakcie roku obliczają kwotę limitu proporcjonalnie – od dnia pierwszej takiej czynności do końca roku.
Ważne!
W celu ustalenia prawa do zwolnienia podmiotowego z kas należy wziąć pod uwagę tylko obrót ze sprzedaży, o której mowa w art. 111 ust. 1 ustawy. Obrót z transakcji na rzecz innych podmiotów gospodarczych nie wlicza się do limitu.
Do obrotu tego nie wlicza się też kwot uzyskanych ze sprzedaży:
Nieruchomości (poz. 40 załącznika do rozporządzenia),
Towarów i usług zaliczanych przez podatnika do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, o ile czynności te w całości zostały udokumentowane fakturą (poz. 50 załącznika).
Ważne!
Zwolnienia podmiotowego z kas fiskalnych nie stosuje się do czynności z § 4 rozporządzenia, które wymieniamy w dalszej części artykułu.
Zwolnienie z kasy fiskalnej w 2026 r. – przedmiotowe
W cz. I załącznika do rozporządzenie wymieniono czynności, które nie muszą być dokumentowane paragonem fiskalnym, bez względu na wysokość obrotu. Wymieniono tam m.in. szereg usług związanych ze zbieraniem i gospodarowaniem odpadami, usługi pocztowe i kurierskie, dostawę energii elektrycznej, czynności notarialne, usługi finansowe i ubezpieczeniowe czy też część usług w zakresie edukacji.
Zwolnienie podmiotowo-przedmiotowe
W § 3 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia opisano też szczególny rodzaj zwolnienia z kasy fiskalnej w 2026 r., które przysługuje ze względu na proporcję sprzedaży. Jeśli udział sprzedaży zwolnionej przedmiotowo (z I cz. załącznika do rozporządzenia) w całości sprzedaży podatnika (na rzecz konsumentów) w poprzednim roku był wyższy niż 80%. W tam przypadku zwolnieniu z kasy fiskalnej podlega całość sprzedaży podatnika.
Zwolnienie z kasy fiskalnej dla szczególnych czynności
W cz. II załącznika do rozporządzenia wymieniono czynności, które ze względu na swój szczególny charakter nie muszą być rejestrowane za pomocą kasy fiskalnej w 2026 r. Ale uwaga! Dla każdego z tych zwolnień określono konkretne warunki – tylko po spełnieniu wszystkich wymogów przedsiębiorca może skorzystać ze zwolnienia.
Zwolnione z kasy fiskalnej w 2026 r., po spełnieniu warunków określonych w rozporządzeniu, są m.in.:
- Dostawa nieruchomości
- Sprzedaż wysyłkowa
- Świadczenie usług z zapłatą na rachunek
- Dzierżawa gruntów
- Dostawa towarów i świadczenie usług przez podatnika na rzecz jego pracownika
Ważne!
Zwolnienia tego nie stosuje się do czynności z § 4 rozporządzenia, które wymieniamy poniżej.
Kto nie może korzystać ze zwolnień z kas w 2026 r.
W § 4 rozporządzenia wymieniono czynności, które muszą być rejestrowane na kasie fiskalnej bez względu na wysokość obrotu podatnika oraz inne czynniki. W praktyce sprzedaż takich towarów lub świadczenie usług nie może korzystać ze zwolnienia podmiotowego ani zwolnienia dla szczególnych czynności.
Ten ważny przepis cytujemy poniżej w całości:
§ 4.1. Zwolnień, o których mowa w § 2 i § 3, nie stosuje się w przypadku:
1) dostawy:
a) gazu płynnego,
b) części do silników (CN 8409 91 00 i 8409 99 00),
c) silników do napędu pojazdów i motocykli, silników spalinowych tłokowych z zapłonem iskrowym i samoczynnym do różnego rodzaju jednostek, w tym motocykli (CN 8407 i 8408),
d) nadwozi do pojazdów silnikowych (CN 8707),
e) przyczep i naczep (CN 8716 10, 8716 31 00, ex 8716 39, 8716 40 00), kontenerów (CN 8609 00),
f) części przyczep, naczep i pozostałych pojazdów bez napędu mechanicznego (CN 8716 90),
g) części i akcesoriów do pojazdów silnikowych (CN 8708, 9401 99 20 i 9401 99 80), to jest do:
- ciągników,
- pojazdów silnikowych do przewozu dziesięciu lub więcej osób z kierowcą,
- samochodów i pozostałych pojazdów silnikowych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi,
- pojazdów silnikowych do transportu towarów,
- pojazdów silnikowych specjalnego przeznaczenia, innych niż te zasadniczo przeznaczone do przewozu osób lub towarów, w szczególności: pojazdów pogotowia technicznego, dźwigów samochodowych, pojazdów strażackich, betoniarek samochodowych, zamiatarek, polewaczek, przewoźnych warsztatów, ruchomych stacji radiologicznych
- z wyłączeniem motocykli,
h) komputerów stacjonarnych i przenośnych, w tym laptopów i tabletów, oraz urządzeń peryferyjnych do nich, konsol do gier, części do komputerów i konsol,
i) wyrobów elektronicznych, w tym odbiorników telewizyjnych i radiowych, gramofonów, głośników, telefonów, w tym smartfonów, smartwatchów, anten, wyświetlaczy, monitorów, aparatów do zapisu lub odtwarzania obrazu i dźwięku, nawigacji, urządzeń pamięci trwałej, taśm, dysków, urządzeń alarmowych,
j) wyrobów optycznych, w tym lornetek, lunet, rzutników,
k) silników elektrycznych, prądnic i transformatorów,
l) sprzętu fotograficznego, w tym cyfrowych i konwencjonalnych aparatów fotograficznych, soczewek, obiektywów, kamer, projektorów filmowych,
m) wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali, których dostawa nie może korzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "ustawą",
n) zapisanych i niezapisanych nośników danych cyfrowych i analogowych,
o) wyrobów przeznaczonych do użycia, oferowanych na sprzedaż lub używanych jako paliwa silnikowe albo jako dodatki lub domieszki do paliw silnikowych, bez względu na kod CN,
p) wyrobów tytoniowych (CN 2401, 2402, 2403), z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów,
q) napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2%, napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5% (bez względu na kod CN), z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów,
r) perfum i wód toaletowych (CN 3303 00 10, 3303 00 90), z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów,
s) wyrobów klasyfikowanych do CN 2404 i 8543 40 00, przeznaczonych do palenia lub do wdychania bez spalania, z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów,
t) wyrobów zawierających w swym składzie alkohol etylowy o objętościowej mocy powyżej 50% objętości, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, w tym rozpuszczalników, płynów odkażających, rozcieńczalników farb, płynów do odmrażania,
u) węgla, brykietów i podobnych paliw stałych wytwarzanych z węgla, węgla brunatnego, koksu i półkoksu, przeznaczonych do celów opałowych,
w) towarów przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należność w bilonie, banknotach lub innej formie (bezgotówkowej) i wydają towar;
2) świadczenia usług:
a) przewozów pasażerskich w samochodowej komunikacji, z wyłączeniem przewozów wymienionych w poz. 19 i 20 załącznika do rozporządzenia,
b) taksówek (PKWiU 49.32.11.0), z wyłączeniem wynajmu samochodów osobowych z kierowcą,
c) naprawy pojazdów silnikowych oraz motorowerów, w tym naprawy opon, ich zakładania, bieżnikowania i regenerowania,
d) w zakresie wymiany opon lub kół dla pojazdów silnikowych oraz motorowerów,
e) w zakresie badań i przeglądów technicznych pojazdów,
f) w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów, z wyłączeniem usług świadczonych przez osoby wymienione w poz. 51 załącznika do rozporządzenia,
g) prawniczych, z wyłączeniem usług wymienionych w poz. 31 załącznika do rozporządzenia,
h) doradztwa podatkowego,
i) związanych z wyżywieniem (PKWiU ex 56.10, 56.21, ex 56.29, ex 56.30), wyłącznie:
- świadczonych przez stacjonarne placówki gastronomiczne, w tym również sezonowo, oraz
- usług przygotowywania żywności dla odbiorców zewnętrznych (catering),
j) fryzjerskich, kosmetycznych i kosmetologicznych,
k) kulturalnych i rozrywkowych - wyłącznie w zakresie wstępu na przedstawienia cyrkowe,
l) związanych z rozrywką i rekreacją - wyłącznie w zakresie wstępu do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na dyskoteki, sale taneczne,
m) mycia, czyszczenia samochodów i podobnych usług (PKWiU 45.20.30.0),
n) parkingu samochodów i innych pojazdów,
o) przy użyciu urządzeń, w tym wydających bilety, obsługiwanych przez klienta, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należność w bilonie, banknotach lub innej formie (bezgotówkowej).
Podatnik, który zdecyduje się wykonywać takie czynności, musi dokumentować je paragonami fiskalnymi już od pierwszej sprzedaży.
Ważne!
W § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia wymieniono nieliczne wyjątki od powyższych wyłączeń.