wtorek, 20 grudzień 2016 22:21

Obowiązki związane z zakończeniem używania kasy fiskalnej

Oceń ten artykuł
(2 głosów)

Niezależnie od przyczyny zakończenia pracy kasy w trybie fiskalnym, właściciel urządzenia ma obowiązek m.in. wydrukować raport okresowy i złożyć w urzędzie skarbowym wniosek o dokonanie odczytu pamięci fiskalnej. Sprawdź, jak wygląda procedura określona w przepisach i w jakich przypadkach zakończenie używania kasy fiskalnej skutkuje koniecznością zwrotu ustawowej ulgi.

Stosowanie kasy fiskalnej w działalności wymaga od podatnika przestrzegania przepisów i dopełniania obowiązków, które zostały określone m.in. w rozporządzeniu Ministra Finansów z 14 marca 2014 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. z 2013 r. poz. 363). Wyznacza ono także procedurę postępowania w przypadku zakończenia pracy z urządzeniem fiskalnym. W praktyce sytuacja taka najczęściej występuje przy likwidacji działalności lub oddziału, np. sklepu.

Zdarza się też, iż przedsiębiorca rezygnuje ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych. Mimo iż dalej prowadzi firmę, nie musi utrzymywać kasy fiskalnej, a co za tym idzie ponosić kosztów m.in. okresowych przeglądów technicznych. Tak uznał Dyrektor Izby Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 19 grudnia 2011 r., nr IBPP4/443-1534/11/KG – podkreślił jednak, iż w przypadku wystąpienia sprzedaży na rzecz takiej osoby, podatnik będzie miał obowiązek zaewidencjonowania obrotu i kwot podatku na kasie fiskalnej. Decyzja o rezygnacji z zachowania urządzenia fiskalnego musi więc być dobrze przemyślana.

 

Procedura postępowania w przypadku zakończenia pracy z kasą fiskalną została zamieszczona w § 15 wspomnianego rozporządzenia:

§ 15.  1. W przypadku zakończenia przez kasę pracy w trybie fiskalnym podatnik:

1) wykonuje raport fiskalny dobowy i raport fiskalny okresowy (miesięczny);

2) składa w terminie 7 dni od dnia zakończenia pracy kasy w trybie fiskalnym wniosek do naczelnika urzędu skarbowego o dokonanie odczytu pamięci fiskalnej kasy, którego wzór stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia;

3) składa wniosek o wyrejestrowanie kasy z ewidencji prowadzonej przez naczelnika urzędu skarbowego;

4) dokonuje przy pomocy serwisanta kasy odczytu zawartości pamięci fiskalnej kasy przez wykonanie raportu rozliczeniowego za cały okres pracy kasy w obecności pracownika urzędu skarbowego.

2. Odczyt, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, powinien być zakończony protokołem z czynności odczytania zawartości pamięci fiskalnej kasy sporządzonym przez pracownika urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem § 27. Raport stanowi załącznik do protokołu. Wzór protokołu stanowi załącznik nr 4 do rozporządzenia.

 

Wniosek o dokonanie odczytu pamięci fiskalnej stanowiący załącznik nr 3 do rozporządzenia wymaga podania danych takich jak m.in. nr unikatowy kasy, nr ewidencyjny i nr fabryczny, data fiskalizacji czy adres instalacji urządzenia. Ponadto właściciel kasy musi też wskazać, czy na dane urządzenie skorzystał z ustawowej ulgi w wysokości do 700 zł. W przypadku, gdy urządzenie było użytkowane krócej niż 3 lata, podatnik ma obowiązek dokonać zwrotu ulgi, a we wniosku wskazać kwotę, jaką przekazuje w tym celu na konto urzędu skarbowego. Piszemy o tym w dalszej części poradnika.

 

Wniosek o wyrejestrowanie kasy fiskalnej z ewidencji. Przepisy nie określają sformalizowanego wzoru tego wniosku. Z pewnością jednak należy w nim zawrzeć dane podatnika (imię i nazwisko lub nazwę, adres i numer NIP) oraz dane urzędu skarbowego, do którego jest kierowany, a także numer ewidencyjny urządzenia fiskalnego i podpis podatnika. Niektóre urzędy skarbowe udostępniają właścicielom kas opracowane wzory takiego wniosku.

 

Odczyt pamięci fiskalnej to czynność, w której muszą uczestniczyć trzy osoby: właściciel kasy, uprawniony serwisant oraz pracownik urzędu skarbowego. Protokół z czynności odczytania zawartości pamięci fiskalnej kasy rejestrującej stanowiący załącznik nr 4 do rozporządzenia zawiera m.in. dane z łącznego raportu okresowego(rozliczeniowego) za cały okres pracy kasy oraz informacje o dokonanych przeglądach technicznych. Aby dokument ten zachował moc prawną, musi zostać podpisany i opieczętowany przez każdą z trzech osób obecnych na odczycie: pracownika urzędu skarbowego, podatnika oraz serwisanta kas, przy czym ten ostatni musi też podać datę wystawienia identyfikatora.

Protokół sporządza się w trzech egzemplarzach. Do wersji pozostającej w urzędzie skarbowym dołącza się raport rozliczeniowy.

 

Czasem zdarza się, iż odczyt pamięci fiskalnej kasy nie może być dokonany. Procedurę postępowania w tym względzie reguluje § 27 rozporządzenia. W takim przypadku serwisant wysyła urządzenie fiskalne do serwisu głównego, który dokonuje odczytu i sporządza protokół. Jeżeli nawet serwis główny nie będzie w stanie dokonać odczytu, w protokole wskazuje przyczyny tej okoliczności. Oryginał dokumentu serwis główny w ciągu 7 dni przesyła do właściwego podatnikowi urzędu skarbowego, natomiast kopię – do podatnika.

 

Kary za niedokonanie odczytu pamięci fiskalnej kasy

Przepisy prawa podatkowego nie określają konkretnej sankcji za uchybienie obowiązkowi dokonania odczytu pamięci fiskalnej kasy po zakończeniu jej używania. Regulacji w tym względzie nie znajdziemy ani w ustawie o VAT, ani w cytowanym rozporządzeniu w sprawie kas, ani nawet w Kodeksie karnym skarbowym. Nie oznacza to jednak, że obowiązki w tym zakresie można zlekceważyć bez konsekwencji karnych.

 

Niedokonanie odczytu pamięci fiskalnej kasy organy podatkowe mogą zakwalifikować jako przestępstwo skarbowe, o którym mowa w art. 80 § 1 Kodeksu karnego skarbowego:

Art. 80. § 1. Kto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi wymaganej informacji podatkowej,

podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych.

 

W praktyce sankcja taka w 2016 r. może wynieść od 616,60 zł do 2 959 680 zł. Z pewnością warto więc pamiętać o terminowym dopełnieniu obowiązków związanych z zakończeniem używania kasy fiskalnej.

 

Co zrobić z kasą fiskalną po odczycie

Po dopełnieniu wszelkich formalności związanych z zakończeniem używania kasy fiskalnej, dalsze losy urządzenia leżą w gestii podatnika. Żadne przepisy nie przewidują w tym względzie procedury postępowania. Kasa po dokonaniu odczytu nie pracuje już w trybie fiskalnym i nie podlega pod obowiązujące przepisy prawa podatkowego. W praktyce podatnik zezłomować sprzęt (pamiętając przy tym o zasadach ochrony środowiska).

 

Zakończenie używania kasy fiskalnej a zwrot ulgi

Ulga do 700 zł na każde urządzenie fiskalne zgłoszone przy rozpoczęciu ewidencjonowania przysługuje na mocy art. 111 ust. 4 ustawy o VAT. Aby dokonać takiego odliczenia lub uzyskać zwrot w przypadku podatników korzystających ze zwolnienia z VAT, należy spełnić wymagania określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 grudnia 2010 r. w sprawie odliczania i zwrotu kwot wydatkowanych na zakup kasy rejestrującej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 163).

 

W niektórych przypadkach prawo do uzyskanej ulgi można jednak stracić. Zgodnie z art. 111 ust. 6 ustawy o VAT:

Art. 111

(…)

6. Podatnicy są obowiązani do zwrotu odliczonych lub zwróconych im kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących, w przypadku gdy w okresie 3 lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania zaprzestaną ich używania lub nie dokonują w obowiązującym terminie zgłoszenia kasy do obowiązkowego przeglądu technicznego przez właściwy serwis, a także w przypadku naruszenia warunków związanych z odliczeniem tych kwot, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 7 pkt 1 i 2.

 

Natomiast w § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie odliczania wymieniono zdarzenia powodujące obowiązek zwrotu ulgi:

§ 6. 1. Podatnicy są obowiązani do zwrotu odliczonych lub zwróconych im kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących, w przypadkach gdy w okresie trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania:

1) zaprzestaną działalności;

2) nastąpi otwarcie likwidacji;

3) zostanie ogłoszona upadłość;

4) nastąpi sprzedaż przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału), a następca prawny nie będzie dokonywał sprzedaży, o której mowa w art. 111 ust. 1 ustawy;

5) dokonają odliczenia z naruszeniem warunków, o których mowa w § 2 i 3.

 

Zakończenie używania kasy, po którym dokonano odczytu pamięci fiskalnej, bez wątpienia podlega pod powyższe przepisy. Jeśli nastąpi ono w ciągu 3 lat od rozpoczęcia ewidencjonowania urządzenia, podatnik ma obowiązek zwrócić odliczoną lub otrzymaną ulgę.

 

Termin dokonania zwrotu ulgi różni się w zależności od statusu VAT podatnika:

Czynny podatnik VAT ma na to czas do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu (lub kwartale w przypadku rozliczeń dokonywanych kwartalnie), w którym powstały okoliczności uzasadniające dokonanie zwrotu.

Podatnik korzystający ze zwolnienia z VAT ma na to czas do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające dokonanie zwrotu.

Powyższe wynika z § 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie odliczania. Zgodnie z tym przepisem, zwrotu należy dokonać na rachunek bankowy urzędu skarbowego.

 

Należy przy tym podkreślić, iż obowiązek zwrotu ulgi dotyczy tylko tych kas, co do których wystąpiły zdarzenia określone w art. 111 ust. 6 ustawy lub § 6 ust. 1 rozporządzenia. Innymi słowy, podatnik zwraca ulgę tylko za te kasy, których używania zaprzestał.

 

W tym miejscu warto również wspomnień o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FSK 2074/14. Sąd uznał w nim, iż podatnik zachowuje prawo do ulgi na kasę, której używania zaprzestał w ciągu 3 lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania, jeśli w celu rejestrowania sprzedaży w dalszym ciągu stosuje drugą z posiadanych kas fiskalnych. Sprawa dotyczyła jednak sytuacji, gdy podatnik zlikwidował działalność gospodarczą po upływie 3 lat od rozpoczęcia ewidencjonowania, a na kasie, której sprawa dotyczyła, zaprzestano ewidencji przed upływem tego okresu, jednak nie dokonano odczytu pamięci fiskalnej. Kasa ta fizycznie mogła więc rejestrować obrót i kwotę podatku, jednak podatnik używał w tym celu drugiego z posiadanych urządzeń fiskalnych. Gdyby dokonano odczytu pamięci z danej kasy przed upływem 3 lat, sprawa byłaby oczywista – należałoby zwrócić ulgę, nawet jeśli podatnik kontynuowałby ewidencjonowanie za pomocą innego urządzenia fiskalnego.

Należy też pamiętać, iż rozstrzygnięcie Sądu dotyczyło konkretnego przypadku – w sytuacjach wątpliwych zawsze lepiej jest zwrócić się o indywidualną decyzję do właściwego organu podatkowego.

 

Więcej o uldze na kasę fiskalną czytaj w Poradniku

Czytany 3016 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 20 grudzień 2016 22:30

Artykuły powiązane

  • Kiedy można zrezygnować z używania kasy fiskalnej? Kiedy można zrezygnować z używania kasy fiskalnej?

    Zmiana profilu działalności, ograniczenie sprzedaży wyłącznie do innych podmiotów gospodarczych, wykonywanie wyłącznie czynności zwolnionych z kas przedmiotowo – wszystkie te okoliczności mogą uprawniać podatnika do rezygnacji z używania kasy fiskalnej. Często jednak  musi się on liczyć z koniecznością zwrotu całej odliczonej lub uzyskanej ulgi – dla firmy to strata nawet 700 zł. Sprawdź, kiedy można zrezygnować z kasy fiskalnej i z jakimi wiąże się to konsekwencjami.