Od 1 stycznia 2018 r. wszyscy czynni podatnicy VAT bez wyjątku wysyłają każdego miesiąca pliki JPK_VAT zawierające dane z ewidencji zakupu i sprzedaży VAT. Choć na rynku dostępne są praktyczne programy do prowadzenia tych rejestrów, umożliwiające generowanie i elektroniczną wysyłkę JPK_VAT, wielu przedsiębiorców uważa nowy obowiązek za spore obciążenie.

 

Jednym z nielicznych, a dla większości podatników w zasadzie jedynym sposobem na uniknięcie comiesięcznej wysyłki plików JPK_VAT, jest powrót do zwolnienia podmiotowego z VAT. Jednak należy pamiętać, iż nie każdemu takie prawo przysługuje. Nie dla każdego powrót do zwolnienia z VAT będzie też korzystny – ma to związek m.in. z koniecznością korygowania VAT odliczonego w latach prowadzenia działalności jako czynny podatnik VAT.

 

Powrót do zwolnienia z VAT w 2018 r. – komu przysługuje takie prawo

Zgodnie z art. 113 ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1221), ze zwolnienia z VAT mogą korzystać podatnicy, których wartość sprzedaży w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła łącznie 200.000 zł. Przy czym powrót do tego zwolnienia możliwy jest nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym podatnik utracił prawo do tego zwolnienia bądź z niego zrezygnował.

Powrót do zwolnienia z VAT możliwy jest nie tylko na początku roku – podatnik może skorzystać z tego prawa z początkiem dowolnego miesiąca, o ile spełnione zostały opisane powyżej przesłanki. Konieczne jest w takim wypadku złożenie w urzędzie skarbowym aktualizacji na druku VAT-R – obowiązku tego należy dopełnić w terminie 7 dni licząc od dnia, w którym nastąpiła zmiana.

 

PrzedsiÄ™biorca, który powróci do zwolnienia z VAT w 2018 r., nie musi przesyÅ‚ać plików JPK_VAT. JeÅ›li przykÅ‚adowo przestaÅ‚ być czynnym podatnikiem VAT poczÄ…wszy od 1 marca 2018 r., musi przesÅ‚ać JPK_VAT za luty do 26. marca 2018 r. (25.02 wypada w niedzielÄ™), jednak za kolejne miesiÄ…ce już nie musi tego robić.   

 

Powrót do zwolnienia z VAT w 2018 r. – komu nie przysługuje

Trzeba zwrócić uwagÄ™, że wykonywanie niektórych czynnoÅ›ci pozbawia podatnika możliwoÅ›ci korzystania ze zwolnienia z VAT nawet przy nieprzekroczeniu limitu 200.000 zÅ‚.

 

Czytaj więcej: Kto nie może korzystać ze zwolnienia z VAT

 

Powrót do zwolnienia z VAT a konieczność korekty VAT odliczonego

Przedsiębiorcy, którzy zdecydują się wrócić do zwolnienia z VAT w 2018 r., muszą pamiętać o konsekwencjach, które mogą ich dotyczyć. Czasem może okazać się, iż skorzystanie z tego prawa wyłącznie w celu uniknięcia wysyłki JPK_VAT przyniesie podatnikowi więcej szkody, niż pożytku. Powrót do zwolnienia z VAT może wiązać się z obowiązkiem dokonania korekty podatku naliczonego. Zmieni się bowiem przeznaczenie towarów – będą one wykorzystywane już nie w związku z działalnością opodatkowaną, lecz w związku z działalnością zwolnioną z VAT.

 

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnik VAT czynny ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim nabyte towary i usługi wykorzystywane są przez niego do wykonywania czynności opodatkowanych. Jeśli działa w obrocie gospodarczym jako czynny podatnik VAT, może odliczać ten podatek z faktur dokumentujących poniesienie wydatków.

 

Aby ustalić kwoty wymaganych korekt, należy wziąć pod uwagę art. 91 ust. 2 oraz ust. 3 ustawy. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych o wartości powyżej 15.000 zł, zmiana ich przeznaczenia oznacza dla przedsiębiorcy konieczność skorygowania VAT odliczonego przy ich zakupie. Korekty takiej dokonuje się w czasie 5 następujących po sobie lat podatkowych licząc od roku, w którym środki trwałe itp. zostały oddane do użytkowania, lub na 10 lat w przypadku nieruchomości i prawa wieczystego użytkowania gruntu.

Oznacza to, iż w przypadku zakoÅ„czenia dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy podatnik bÄ™dzie musiaÅ‚ dokonać korekty odpowiednio 1/5 lub 1/10 VAT odliczonego przy nabyciu danego Å›rodka trwaÅ‚ego czy wartoÅ›ci niematerialnej lub prawnej za każdy rok pozostaÅ‚y do upÅ‚ywu tego okresu. PrzykÅ‚adowo przedsiÄ™biorca, który w 2016 r. zakupiÅ‚ maszynÄ™ za 20.000 zÅ‚ netto + 4.600 zÅ‚ VAT, a od 1 stycznia 2018 r. wróciÅ‚ do zwolnienia z VAT, musi dokonać korekty 3/5 podatku naliczonego przy zakupie, czyli 2.760 zÅ‚. 

 

Inaczej natomiast postępuje się w przypadku towarów i usług innych niż środki trwałe o wartości początkowej wyższej niż 15.000 zł. – w takim wypadku korekty dokonuje się jednorazowo.

Podobnie w przypadku Å›rodków trwaÅ‚ych oraz wartoÅ›ci niematerialnych i prawnych o wartoÅ›ci poczÄ…tkowej niższej niż 15.000 zÅ‚ – korekty dokonuje siÄ™ jednorazowo po zakoÅ„czeniu roku, w którym zostaÅ‚y oddane do użytkowania. 

 

Należy jednak wziąć pod uwagę regulację określoną w art. 91 ust. 7a i 7b ustawy, zgodnie z którą w przypadku całkowitej zmiany przeznaczenia niskocennych środków trwałych oraz wyposażenia, korekty należy dokonać już w deklaracji składanej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła zmiana przeznaczenia, czyli w deklaracji VAT składanej za ostatni okres rozliczeniowy.

 

W niektórych wypadkach skorygowanie odliczonego podatku VAT jest wymagane także w odniesieniu do zakupu surowców, towarów handlowych i materiałów. Regulacje tej kwestii zostały określone w art. 91 ust. 7d ustawy. Z przepisu tego wynika, iż podatnik posiadający w momencie powrotu do zwolnienia z VAT na stanie zapasy towarów handlowych czy materiałów, przy nabyciu których przysługiwało mu prawo do odliczenia VAT, musi ten podatek skorygować. Korekty takiej dokonuje się w deklaracji rozliczeniowej składanej za okres, w którym ta zmiana nastąpiła. W praktyce pomocne okazuje się sporządzenie w takiej sytuacji spisu z natury, choć przepisy bezpośrednio tego nie wymagają.

 

Powrót do zwolnienia z VAT – czy się opłaca?

Przepisy dotyczące konieczności korygowania VAT odliczonego w przypadku powrotu do zwolnienia z VAT są dość restrykcyjne. Konieczność dopełnienia ustawowych obowiązków wiąże się często nie tylko ze sporymi stratami finansowymi dla przedsiębiorstwa, ale też z uciążliwymi formalnościami i wyliczeniami. W przypadku wielu firm koszty takie znacznie przewyższają np. koszt zakupu oprogramowania dostosowanego do wymogu przesyłania plików JPK_VAT. Warto więc wcześniej dobrze przekalkulować plusy i minusy powrotu do zwolnienia z VAT w 2018 r. i podjąć decyzję najbardziej korzystną dla rozwoju firmy.

 

Więcej o JPK_VAT czytaj w Poradniku

 

Zobacz też naszą ofertę: Programy dla firm gotowe na JPK - Warszawa